სპექტრის დამატება
YORMUĞANLIDA QADININ TALEYİ
Ləmbəli kəndi, günorta saat üçdür. Kənd bulağına enirik. Bir azdan çiynində səhəng olan bir qadın yaxınlaşır. Başıını əyir və suallara cavab verə bilmir, çünki gürcü dilini yaxşı başa düşmür. Onun əvəzinə “birja”ya toplaşmış kişilər cavab verirlər ki, səhəng 20 litr su tutur, boş halda isə çəkisi 5 kiloqramdır. Bu sırada qadın səhəngi doldurdu və evinə tərəf uzanan cığırla yola düzəldi.

Biz də bulaqdan kəndə doğru gedirik. Küçədə baba və nəvəyə rast gəldik və qadın əməyi ilə bağlı fikirlərini soruşduq. Kişi bizi evinə dəvət etdi və dedi ki, bu barədə həyat yoldaşı daha yaxşı danışar.

55 yaşlı Fatimə ƏlixanovaLəmbəli kəndində yaşayır, 19 yaşında ailə qurub, Dedoplistskaroda gürcü məktəbini bitirib. Dediyinə görə, yaxşı oxuyurmuş, ali məktəbə qəbul olmaq üçün imtahan vermədiyinə və indi peşəsi olmadığına görə peşimanlanır.

Deyir ki, səhəryuxudan duran kimi səhər yeməyi hazırlamağa başlayır. Hər iki nəvəsini hazırlayır, yemək verir və məktəbə yola salır. Sonra isə digər işlərlə məşğul olur. Bir neçə gündən bir çörək bişirir. Həyətdə suları gəlmir, buna görə də bəzən bidonla daşıyır. Səhəngi də var, lakin artıq istifadə etmir, deyir ki, çox ağırdır, qışda isə soyuq olur. Su daşımağın onların kəndində yenə də qadın işi hesab olunması xoşuna gəlmir, bunu səhv hesab edir. Deyir ki, bəxti gətirib ki, bulağa tez-tez həyat yoldaşı ilə birlikdə maşınla gedir. Bu kişilər üçün alçaldıcı deyil.

-“Bilmirəm şəhərdə necədir, ancaq kənddə həqiqətən iş çoxdur. Bəzən qadınların dizini qatlamaq imkanı belə olmur. Su olmadığına görə bağ-bostan becərə bilmirik, əvəzində çöldə, fermada oluram. İndi nəvələrim məktəbə gedirlər və onlara baxmaq lazımdır, buna görə də mənzildə övladım və gəlinim olur, sonra mən də baş çəkəcəm.”

Ləmbəlidən sonra Yormuğanlıda dayanırıq, burada da bulaq başına yalnız qadınlar toplaşıb. 60 yaşlı Həcər Omarova suyu bir neçə beş litrlik bidonlarla daşıyır.
Dediyinə görə, onun səhəri də erkən başlayır. Çörək bişirmək, su daşımaq, yumaq, evi yığışdırmaq, toyuq-cücəyə baxmaq – bütün bunlar onun gündəlik gördüyü işlərin natamam siyahısıdır. Bunları bitirdikdən sonra yemək bişirmək üçün də vaxt tapır. Deyir ki, onlarda qadının işi ağırdır. Bütün işlərini qurtardıqdan sonra günəşli həyətdə toplaşırlar, samovar qaynadırlar və çay içirlər.

17 yaşında evlənib, həyat yoldaşı vəfat edən zaman oğlu beş yaşında imiş, buna görə də ailənin yükünü təkbaşına çəkib. İndi üç nəfərdirlər, öğlu, gəlini və özü.
-“Biz qadınlar toyuğa və hindtoyuğuna baxırıq, bağ-bostan becəririk, suyu da bəzən səhənglə, bəzən uzunqulaqla, bəzən isə su balonları ilə daşıyırıq. Kişinin əlində su gətirməsi ayıb hesab edilir, bilmirəm niyə, lakin bu bizim adətdir. 10-12 yaşlı oğlan uşağı əlində su gətirər, amma bundan sonra gətirməz. Bizim ailədən su gətirməyə mən və gəlinim gedirik.”

“Vejini” qeyri hökumət təşkilatının icraçı direktoru LauraXaritonişvili icmada mövcud olan gender problemlərinə yaxşı bələddir. Buna səbəb kimi isə stereotipləri və çətin adət-ənənələri göstərir.
-“Qadınlar adətən kənd təsərrüfatında və ictimai məktəblərdə çalışırlar. İnzibati işlərdə isə çox az rast gəlmək olur. Burada, həmçinin erkən evlilik problem olaraq qalmaqdadır. Evlənəndən sonra qızlar məktəbi bitirə bilmir, müvafiq bilik əldə edə bilmirlər. Erkən yaşda ana olurlar və yalnız ev işləri ilə kifayətlənirlər. Fikrimcə, maarifləndirmənin səviyyəsini artırmaq lazımdır ki, qadınlar ictimai işlərə fəal qoşulsunlar və qərarların qəbul olunması prosesində öz rolları olsun. Azərbaycanlı icmasında gender haqqında məlumat azlığı, əlbəttə, daha çox hiss olunur. Bu ənənə və stereotiplərlə bağlıdır. Qeyd etmək istəyirəm ki, bu məsələ üzərində çox təşkilatlar işləyir, lakin bu daimi xarakterli olmalıdır. Yalnız qadınlarla deyil, kişilərlə də görüşlər keçirmək lazımdır, hər ikisi bilməlidir ki, onlar bərabər hüquqlara malikdirlər. Fikrimcə bu icma ilə erkən yaşlardan, məktəb vaxtından işləmək lazımdır. Gənclər elə formalaşmalıdırlar ki, onlar stereotiplərlə ilk başdan mübarizə apara bilsinlər.”

Gürcüstan miqyasında kişilərlə müqayisədə kənddə yaşayan qadınlar əkinçilik və maldarlıq sahəsində orta hesabla 80 gün daha artıq işləyirlər. Onlar həmçinin ailə üzvlərinin əsas qayğıkeşləridir və ailə işləri də əsasən məhz onların üzərinə düşür. Mövcud ənənəvi gender baxışları üzündən müxtəlif fəaliyyətlərdə daha az iştirak edirlər. Bu haqda “SCT” şirkəti tərəfindən BMT Qadın Təşkilatının (UN Women) dəstəyi ilə aparılmış 2015-ci ilin avqustundan 2016-cı ilin fevralına qədər olan dövrü əhatə edən araşdırmada söz açılır.

-“Yemək hazırlanması, paltar və qab-qacaq yuyulması, ütü işləri kimi işlər də əsasən qadının vəzifələrinə daxildir. Araşdırmanın hədəf regionlarında bir dənə də olsa qab yumaq üçün maşına rast gəlinməsi halı qeydə alınmayıb. Qadınlar deyir ki, qab yumaq və paltar ütüləmək işlərini həmişə onlar görməli olurlar və bunu “bitməyən iş” adlandırırlar. Eyni şeyi yemək hazırlanması ilə bağlı da demək olar. Rəyi soruşulan respondentlərin 5%-inin evdə içməli suyu yoxdur, 14.5%-nin isə içməli olmayan suyu belə yoxdur. Orta faiz göstəricisi bütün bölgələri əhatə etmir, belə ki KvemoKartli bölgəsində əhalinin böyük hissəsi, 73.3%-i evdə su sisteminin olmamasından şikayətlənir”, - araşdırmada oxuyuruq.

Araşdırma göstərdi ki, gün ərzində əməyə xərclənən saatların miqdarı bölgələrə görə dəyişir.
Sameqreloda qadınlar kişilərdən 2.5, KvemoKartlidə 3, Acarıstanda 3.5, SamsxeCavaxetiyada 4, Kaxetidə isə 8 saat artıq çalışırlar.

TamarKapanadze

გაზეთის pdf
სტატიის ქართული ვერსია


| Print |  E-mail
FaceBook Twitter Google
თეგები გენდერი / iormuganlo /
ამავე კატეგორიაში
Samtsxe-Cavaxeti, Kvemo Kartli və Kaxetidə COVID-19 vaksinasiyası
ilə bağlı vəziyyət necədir - GSCD təşkilatı
Samtsxe-Cavaxeti, Kvemo Kartli və Kaxetidə COVID-19 vaksinasiyası ilə bağlı vəziyyət necədir - GSCD təşkilatı "Vaccination4Georgia" layihəsi çərçivəsində məlumatlandırıcı kampaniya həyata keçirdi.
14:09 / 08.12.2022
Ləmbəli ictimai məktəbinin 9-cu sinfindəki 68 şagirddən ilin
sonunda 37-si təhsilini dayandırıb. Dəqiq səbəbi məlum deyil, lakin
direktorun dediyinə görə, bəzən bu onların ailənin təsrrüfat
işlərinə qoşulması ilə bağlı olur.
Ləmbəli ictimai məktəbinin 9-cu sinfindəki 68 şagirddən ilin sonunda 37-si təhsilini dayandırıb. Dəqiq səbəbi məlum deyil, lakin direktorun dediyinə görə, bəzən bu onların ailənin təsrrüfat işlərinə qoşulması ilə bağlı olur.
14:30 / 27.02.2017
Saqareco bələdiyyəsinin Yormuğanlı icmasında viza
liberallaşdırılması haqqında elə də çox bilmirlər. Onu da bilmirlər
ki, martın sonlarından etibarən Avropa ölkələrinə vizasız səyahət
edə biləcəklər.
Saqareco bələdiyyəsinin Yormuğanlı icmasında viza liberallaşdırılması haqqında elə də çox bilmirlər. Onu da bilmirlər ki, martın sonlarından etibarən Avropa ölkələrinə vizasız səyahət edə biləcəklər.
11:17 / 27.02.2017
7 yaşlı Novruz Yormuğanlı icmasının Tüllər kəndində yaşayır. Ona
doğuşdan serebral iflic diaqnozu qoyublar və bu günə qədər intensiv
masaj kurslarına ehtiyacı var. Məktəbə getmir. Valideynləri və
yaxınları hesab edir ki, sinifdə olmaq onun üçün üzücü olar.
7 yaşlı Novruz Yormuğanlı icmasının Tüllər kəndində yaşayır. Ona doğuşdan serebral iflic diaqnozu qoyublar və bu günə qədər intensiv masaj kurslarına ehtiyacı var. Məktəbə getmir. Valideynləri və yaxınları hesab edir ki, sinifdə olmaq onun üçün üzücü olar.
11:56 / 30.01.2017
სამართალი
საქართველოს პარლამენტმა იუსტიციის სამინისტროს მიერ შემუშავებული ახალი პენიტენციური კოდექსი მიიღო.
13:45 / 19-12-2023
გურჯაანის რაიონულმა სასამართლომ არასრულწლოვანი შვილის მიმართ განხორციელებული გარყვნილი ქმედებების და გაუპატიურების ფაქტებზე ბრალდებული დამნაშავედ ცნო.
11:27 / 07-12-2023
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, უწყების თანამშრომლებმა დააკავეს პირი, რომელმაც კახეთის რეგიონში, გაასაღა 16 ცალი ყალბი 100 აშშ დოლარიანი კუპიურა. დანაშაული 4-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ისჯება.
11:20 / 07-12-2023
ეკონომიკა
საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, თბილისი-საგარეჯოს 35 კმ-იან ჩაქროსნულ მაგისტრალზე, პირველი 4 კმ-იანი, 4 ზოლიანი მონაკვეთის (ვაზიანის შემოვლითი გზის) მშენებლობა დასრულდა და გზის ამ მონაკვეთზე ავტოტრანსპორტი უკვე მოძრაობს.
12:43 / 08-12-2023
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერიის ინფორმაციით, წელს, მუციპალიტეტის მასშტაბით, 26 527 400 ლარის ღირებულების ინფრასტრუქტურული პროექტები ხორციელდება, რომელთა რაოდენობა, ჯამში 119-ია.
10:16 / 20-11-2023
სხვა ამბები
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, ილია ღუდუშაურის განცხადებით, ყველა იმ ადამიანს, ვისაც სახელმწიფო, ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებს გარკვეული ლიმიტების ფარგლებში უფინანსებდა, 2024 წლიდან, სრულად, მთელი წლის კურსს დაუფინანსებს.
16:14 / 21-12-2023
ოკუპირებულ ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვვის სამინისტროს განცხადებით, ზოგიერთი მედიკამენტი აფთიაქებში იმპორტის ფასთან შედარებით, 32-ჯერ ძვირად, ზოგ შემთხვევაში კი 1000, 2000 და 3000-პროცენტიანი ფასნამატით იყიდება. კერძოდ, საუბარია მედიკამენტებზე, რომლებზეც რეფერენტული ფასი ჯერ არ მოქმედებს.
13:27 / 20-12-2023
ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება საქმეზე „მატკავა და სხვები რუსეთის წინააღმდეგ“ (Matkava and Others v. Russia (no. 3963/18)). ევროპულმა სასამართლომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-2 მუხლის (სიცოცხლის უფლება) დარღვევა დაადგინა და გიგა ოთხოზორიას ოჯახს არამატერიალური ზიანის სახით 130 000 ევროს კომპენსაცია მიანიჭა.
15:54 / 19-12-2023
საქართველოს ადგილობრივ თვითმმართველობათა ეროვნულმა ასოციაციამ (ათეა), რიგით მეექვსე ეროვნული კონფერენცია გამართა და 2022-2023 წლის საუკეთესო პრაქტიკის პროგრამის (BPP) კონკურსში გამარჯვებული მუნიციპალიტეტები დააჯილდოვა. კახეთის რეგიონიდან ჯილდო ორმა მუნიციპალიტეტმა მიიღო.
15:53 / 18-12-2023
2023 წლის 14 დეკემბერი საქართველოს ისტორიაში საზეიმო დღედ იქცა. საქართველოს ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსი მიენიჭა. ქართველი ხალხისთვის დიდი ხნის ოცნება რეალობად იქცა და ჩვენმა სახელმწიფომ ევროპული მომავლისკენ კიდევ ერთი დიდი ნაბიჯი გადადგა.
17:48 / 15-12-2023
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთში მცხოვრებმა ნიკა კუპრავიშვილმა ბაჰრეინში გამრთულ ჩემპიონატზე წარმატებით იასპარეზა. ბრძოლა წესების გარეშე ის 75 კილოგრამ წონით კატეგორიაში იბრძოდა და ე.წ. დაუმარცხებელ მებრძოლს, ხამზატ მააევს, ტექნიკური ნოკაუტით სძლია.
17:28 / 11-12-2023
ვალუტა
EUR
EUR
1
3.5859
USD
USD
1
3.2054
GBP
GBP
1
4.2911
TRY
TRY
1
0.2316
RUB
RUB
100
3.2024
ამინდი
გურჯაანი 3 / 9 °C
img
საგარეჯო 2 / 7 °C
img
დ.წყარო 0 / 4 °C
img
სიღნაღი 4 / 11 °C
img
ლაგოდეხი 0 / 7 °C
img
ყვარელი 3 / 9 °C
img
თელავი 3 / 8 °C
img
ახმეტა 2 / 8 °C
img
კალენდარი
«« თებერვალი 2024 »»
293031 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 123

speqtri.ge შენი ვებგვერდი


მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.